Home / Luchtvaart / Steun KLM nietig verklaard

Steun KLM nietig verklaard

Steun KLM nietig verklaard

De goedkeuring door de Europese Commissie aan de staatssteun voor KLM in 2020 is woensdag door het Gerecht van de Europese Unie nietig verklaard, in een zaak die was aangespannen door Ryanair. De gevolgen van de uitspraak worden echter opgeschort, in afwachting van een nieuw besluit door de Commissie.

Het Gerecht, gevestigd in Luxemburg, maakt deel uit van het Hof van Justitie van de Europese Unie. Ryanair tekende hier vorig jaar bezwaar aan tegen het hulppakket voor KLM van de Nederlandse regering, bestaande uit leningen en bankgaranties ter waarde van 3,4 miljard euro. Volgens de Ierse maatschappij is dit strijdig is met de regels die de Europese Unie hanteert voor concurrentie op de interne markt.

Het Hof gaat hierin gedeeltelijk mee. “Het Gerecht verklaart het besluit van de Commissie tot goedkeuring van de door Nederland in de context van de COVID-19-pandemie aan luchtvaartmaatschappij KLM verleende financiële steun nietig wegens ontoereikende motivering,” zo staat in een communiqué.

“KLM heeft kennis genomen van de uitspraak van het Europese Gerecht en zal deze bestuderen,” zegt het bedrijf in een reactie.

Geld moest naar holding, niet KLM
De redenatie van de EU-rechters komt hierop neer: KLM is sinds 2004 onderdeel van de holding Air France-KLM, welke op 4 mei 2020 een steunpakket kreeg van de Franse overheid, ter waarde van 7 miljard euro, exclusief bestemd voor Air France.

Maar alle staatssteun uit Frankrijk en Nederland had via de holding moeten lopen, stelt het Gerecht. Bij de  toekenning van beide hulppakketten zijn geen gegevens verstrekt over de samenstelling van het aandeelhoudersbestand van Air France en van KLM, noch informatie “over de functionele, economische of organische banden tussen de holding Air France-KLM en haar dochterondernemingen,” aldus de magistraten, die daar geen genoegen mee nemen.

Het Gerecht vervolgt: “De holding is betrokken bij de toekenning en het beheer van zowel de steun aan KLM als die aan Air France. In het bestreden besluit wordt niet ingegaan op het eventuele bestaan van enig mechanisme dat zou beletten dat de via de holding Air France-KLM aan Air France verleende steun juist via die holding ten goede zou komen aan KLM en omgekeerd. In dit verband verklaart het Gerecht de toelichtingen die de Commissie ter terechtzitting heeft gegeven om aan te tonen dat KLM niet kon profiteren van de eerder aan Air France verleende steun, niet-ontvankelijk.”

Hoe nu verder?
De Commissie kan op haar beurt in beroep gaan tegen de uitspraak van het Gerecht en heeft daar ruim twee maanden de tijd voor. KLM hoeft intussen de 3,4 miljard euro, die nog niet in zijn geheel is opgesoupeerd, niet terug te storten. “Gelet op de bijzonder schadelijke gevolgen van de pandemie voor de Nederlandse economie schort het Gerecht de gevolgen van de nietigverklaring op totdat de Commissie een nieuw besluit zal hebben vastgesteld,” zo staat in het communiqué.

Daarmee is de kou nog niet uit de lucht. De Europese Commissie zal hoe dan ook moeten uitleggen waarom KLM en Air France afzonderlijke hulppakketten hebben ontvangen van de Nederlandse en Franse regeringen, terwijl er sprake is van één onderneming. “De Commissie heeft niet voldoende duidelijk en nauwkeurig uiteengezet welke feitelijke en juridische gegevens in aanmerking moeten worden genomen bij de beoordeling van een complexe situatie waarin gelijktijdig twee steunmaatregelen zijn toegekend aan twee dochterondernemingen van dezelfde holding, die bovendien betrokken is bij de verlening en het beheer van die steun,” aldus de rechters in Luxemburg.

“Wegens de gebrekkige motivering van het bestreden besluit heeft het Gerecht bovendien niet kunnen bepalen of de steun noodzakelijk en evenredig is. Om diezelfde reden heeft het Gerecht niet na kunnen gaan of de Commissie geconfronteerd was met ernstige moeilijkheden bij de beoordeling van de verenigbaarheid van de betrokken steun met de interne markt.”

TAP Air Portugal
In een vergelijkbare zaak deed het Gerecht van de Europese Unie woensdag eveneens uitspraak. De 1,2 miljard euro aan staatssteun die TAP Air Portugal in 2020 ontving is met terugwerkende kracht ook afgewezen. De rechters schrijven dat de Commissie bij dit hulppakket “niet heeft  gepreciseerd wat de verhouding was tussen de begunstigde en de vennootschappen die haar aandeelhouders zijn.” TAP is sinds 2015 volledig in handen van de staat.

Het Gerecht constateert in deze zaak “lacunes in de motivering van het bestreden besluit” en kan daarom niet vaststellen of is voldaan aan de “gestelde voorwaarden om steun te kunnen verlenen aan ondernemingen in moeilijkheden.” Ook hier geldt dat de Europese Commissie en TAP Air Portugal nog twee maanden de tijd hebben om met een nadere uitleg te komen.

Ryanair
Ryanair heeft woensdag in een reactie de besluiten van het Gerecht over KLM en TAP verwelkomd. “Terwijl de Covid-19 pandemie schade heeft berokkend aan alle airlines die een bijdrage leveren aan de economieën van Nederland en Portugal, besloten de regeringen van deze twee landen om alleen de eigen flag carriers te steunen,” zegt de maatschappij in een verklaring.

Ryanair heeft nog achttien zaken lopen tegen andere nationale steunpakketten voor airlines in Europa. De vraag is evenwel of de uitspraken van woensdag door het Gerecht inderdaad betekenen dat overheidssteun per definitie tegen de regels van de EU ingaan. Zowel in het vonnis over KLM als dat van TAP Air Portugal waren de bezwaren van de rechters gericht tegen de eigendomsverhoudingen van de ondernemingen. Het Gerecht zei vooralsnog niet te kunnen vaststellen of de steunpakketten verstorend zijn geweest voor de interne markt.

Foto © Hof van Justitie van de Europese Unie

 

 

Lolke van der Heide
Door: | lolke[at]zakenreis.nl
Lolke van der Heide schrijft sinds 2007 voor Zakenreis over de luchtvaart en reiswereld.

Blijf op de hoogte, abonneer u op de Zakenreis.nl nieuwsbrief!

  • This field is for validation purposes and should be left unchanged.
nieuws
Rotterdam Airport week dicht

Rotterdam Airport week dicht

29/11/2021

Rotterdam The Hague Airport is vanaf heden zeven dagen dicht wegens groot onderhoud van de taxibaan. Helikopters uitgezonderd moet al het vliegverkeer uitwijken naar luchthavens in de nabijheid. Een opknapbeurt…

Zaventem: vier nieuwe routes

Zaventem: vier nieuwe routes

28/11/2021

Vanaf Brussels Airport (Zaventem) zijn dit winterseizoen 130 bestemmingen beschikbaar, aangeboden door 52 luchtvaartmaatschappijen. Het gaat om een aangepast aanbod zegt de Belgische luchthaven, ‘waarbij uiteraard nog steeds rekening wordt…

Coronagolf op KLM-vluchten

Coronagolf op KLM-vluchten

27/11/2021

Op de twee KLM-vluchten die vrijdag uit Zuid-Afrika aankwamen, waren 61 passagiers besmet met corona, bijna tien procent van het totaal. Dit blijkt uit cijfers van de GGD. De positief…

APG: GSA Surinam Airways

APG: GSA Surinam Airways

23/11/2021

Surinam Airways heeft APG aangesteld als General Sales Agent (GSA) voor Europa, zo hebben de twee partijen dinsdag naar buiten gebracht. De luchtvaartmaatschappij van Suriname voert momenteel twee vluchten per…