Home / Luchtvaart / KLM is 100, hoe nu verder?

KLM is 100, hoe nu verder?

KLM is 100, hoe nu verder?

KLM vierde gisteren op grootse wijze haar eeuwfeest en gaat vandaag verder met een business-as-usual-mentaliteit. Maar zo ‘usual’ is de situatie niet. Topman Smith van Air France-KLM wil een strakkere organisatie – volgende maand komt hij met zijn langverwachte strategische plan.

Hangar 10 op Schiphol-Oost was gistermiddag de locatie voor de openbare festiviteiten. Behalve de voltallige directie van KLM, maakte veel voormalige topbestuurders hun opwachting, evenals CEO’s van bevriende maatschappijen uit SkyTeam en relaties.

KLM presenteerde een jubileumboek onder de naam Welcome Aboard. De eerste exemplaren werden door de huidige directie: Pieter Elbers, René de Groot en Erik Swelheim, overhandigd aan drie voormalig CEO’s van het bedrijf: Pieter Bouw, Leo van Wijk en Peter Hartman.

Waar was de koning?
Koning Willem-Alexander was er niet, terwijl er altijd sterke banden hebben bestaan tussen de Oranjes en KLM. Koningin Wilhelmina verleende KLM meteen in 1919 het predicaat Koninklijk, hoewel de regels van het Koninklijk Huis voorschrijven dat een onderneming eerst honderd jaar oud moet zijn.

De vorstin had destijds kennelijk zoveel vertrouwen in de prille onderneming dat ze het premature toekennen van het predicaat op zijn plaats achtte. Haar achterkleinzoon Willem-Alexander voltooide als prins een opleiding tot piloot bij KLM en voerde later op regelmatige basis als co-piloot op de Fokker 70 passagiersvluchten uit.

Na het vertrek van de Fokkers uit de KLM-vloot liet de koning zich omscholen voor een brevet op de Boeing 737; hoewel KLM er geen ruchtbaarheid aan geeft neemt koning Willem-Alexander naar verluidt nog steeds twee keer per maand plaats in de cockpit.

Maar gisteren was hij er niet. Om het feest toch nog een koninklijk tintje te geven koos KLM er voor om Paleis Huis Ten Bosch, waar de koning resideert, model te laten staan voor het honderdste Delftsblauwe huisje.

Rigail en Hoekstra
Ook Anne Rigail, de CEO van Air France, was niet aanwezig om met collega Pieter Elbers het glas te heffen. Wel maakte minister van Financiën Wopke Hoekstra zijn opwachting. De Nederlandse bewindsman stak in zijn keynote speech de loftrompet over KLM: “De wereld is niet meer dezelfde als honderd jaar geleden, maar de pioniersgeest van Albert Plesman heerst nog steeds bij het bedrijf.”

Hij stond vooral uitvoerig stil bij de huidige situatie rond KLM, omdat er, zoals hij onderkoeld benadrukte ‘dingen zijn gebeurd’ dit jaar. Daarmee doelde hij op de heimelijke operatie in maart waarbij de Nederlandse staat, op instigatie van Hoekstra, een belang van veertien procent nam in Air France-KLM.

De minister verdedigde deze ingreep, door velen ‘onorthodox’ genoemd, gisteren als volgt: “Samen met Schiphol is KLM van groot belang voor onze verbondenheid met de wereld en daarmee voor onze werkgelegenheid.”

CEO Pieter Elbers van KLM maakte er eerder geen geheim van de Nederlandse staatsinterventie te steunen. Hoekstra’s ingreep dit voorjaar kwam op een moment dat de hoogste baas van Air France-KLM, CEO Ben Smith, aan Elbers’ poten aan het zagen was. Waarschijnlijk mede door het optreden vanuit Den Haag behield Elbers zijn baan.

Ben Smith
Smith was gisteren ook op het feest. Tijdens een Q&A-sessie met de media ging hij eveneens in op het Nederlandse belang in Air France-KLM en herhaalde zijn eerder ingenomen standpunt dat het beter zou zijn als zowel de Franse staat (belang van 14,3 procent) als de Nederlandse (14 procent) hun aandeel in de onderneming zouden afbouwen.

Achter de schermen is van Ben Smith bekend dat hij op zijn zachtst gezegd ‘not amused’ was door het optreden van Wopke Hoekstra.

Aan het eind van de officiële viering in Hangar 10 drukten minister Hoekstra en Pieter Elbers op het moment suprême samen op de knop die KLM-huisje honderd zou onthullen, een replica van Huis ten Bosch.

Strategisch plan
Binnenkort is de groeps-CEO weer aan zet. Smith is bezig een nieuw strategisch plan voor de holding te maken, waar met spanning naar wordt uitgekeken. Naar verwachting wil hij de teugels strakker aantrekken. In november worden tijdens de Investors Day zijn plannen toegelicht.

Air France is al jarenlang van de twee airlines in de groep de slechtst renderende en de CEO wil de Franse tak nu uit het moeras trekken. Zal dit ten koste gaan van KLM – dat is vraag. Eén geplande ingreep is bekend: Transavia zou als derde zelfstandige poot moeten doorgaan in de onderneming.

Transavia is van origine een Nederlands bedrijf, dat KLM naderhand inlijfde. Transavia Nederland is nog altijd een 100 procent dochter van KLM. Na de fusie van KLM met Air France kwam er ook een Transavia France, met een aandeel van veertig procent van Transavia Nederland en zestig procent Air France. De twee prijsvechters hebben nu aparte directeuren. De cijfers van beide Transavia’s zijn wel gecombineerd en geconsolideerd in die van Air France-KLM.

Smith wil één CEO voor Transavia, die ook zitting moet nemen in het Group CEO Committee, dat de onderneming sinds februari kent en waarin nu Ben Smith zelf, Anne Rigail, Pieter Elbers en de CFO van de holding, Frédéric Gagey overleg voeren. Smith zei hier eerder over in Zakenreis: “Ik wil iemand van Transavia aan tafel hebben. Op dit moment hebben we niemand die de stem van Transavia vertegenwoordigt op senior niveau en dat is niet goed voor een airline met een vloot van 70 toestellen.”

Smith onderstreepte gisteren nog eens hoe belangrijk hij de merknaam KLM vindt voor het concern. Maar hetzelfde zegt hij in Frankrijk over Air France. En hoewel KLM sinds de fusie in 2004 naar – en deels dankzij – Air France is toegegroeid in omzet en aantallen passagiers, zal het Franse aandeel in de onderneming wel altijd de boventoon blijven voeren. In Frankrijk wonen vier keer zoveel mensen als in Nederland en aan die verhouding zal weinig veranderen.

Op naar de 200 jaar
Op de lippen van vele bestuurders en dignitarissen lag gisteren de uitdrukking ‘op naar de volgende honderd jaar voor KLM’ bestorven. Het is een gratuite uitspraak, want niemand die nu leeft zal dat meemaken.

Het meest realistische scenario voor KLM is dat zij nog jaren deel zal uitmaken van de holding met de Fransen. Het ‘vrijkopen’ is in theorie altijd mogelijk, maar zou zoveel kosten dat het schier onmogelijk is. Bovendien: ondanks alle gekissebis en zakelijke meningsverschillen heeft KLM ook geprofiteerd van de fusie/overname. KLM staat er nu dankzij Air France veel beter voor dan toen zij tachtig was.

Lolke van der Heide
Door: | lolke[at]zakenreis.nl
Lolke van der Heide schrijft vanaf 2002 over de luchtvaart en reiswereld, voor diverse media. Sinds 2007 is hij verbonden aan Zakenreis.

Blijf op de hoogte, abonneer u op de Zakenreis.nl nieuwsbrief!

  • This field is for validation purposes and should be left unchanged.
nieuws
City Connection van NH 

City Connection van NH 

14/11/2019

De NH Hotel Group heeft een nieuw product gelanceerd: City Connection. Gasten kunnen zo gebruik maken van diensten van alle hotels van de keten in de stad van verblijf. Voor…

KLM past order Embraer aan

KLM past order Embraer aan

14/11/2019

KLM heeft de eerdere bestelling van 35 Embraer-toestellen, bestemd voor KLM Cityhopper, aangepast. Er is nu sprake van 21 ‘firm orders’, zes meer dan aanvankelijk. De andere 14 zijn opties….

Directe Eurostar in april 2020

Directe Eurostar in april 2020

13/11/2019

Vanaf het voorjaar van 2020 zal de Eurostar zonder overstap rijden tussen Amsterdam en Londen. Afgaande op de online dienstregeling zal op 6 april de eerste directe trein over het…

Bewust reizen op BTS 2020

Bewust reizen op BTS 2020

12/11/2019

Tijdens de jaarlijkse Business Travel Show, in februari 2020, zal ‘bewust reizen’ een van de hoofdthema’s zijn, zo heeft de BTS bekendgemaakt. Is het tijd voor een ‘ethisch reisprogramma’ voor…