Home / Luchtvaart / Hoekstra weigert steun aan KLM om onwillige piloten

Hoekstra weigert steun aan KLM om onwillige piloten

Hoekstra weigert steun aan KLM om onwillige piloten

De regering wil KLM geen nieuwe leningen meer geven, nu de piloten weigeren in te leveren. Zonder de staatshulp kan de airline omvallen. KLM heeft eerder 942 miljoen euro van de toegezegde 3,4 miljard uit Den Haag ontvangen, maar daar blijft het voorshands bij. CEO Pieter Elbers sprak zaterdagavond over “een zorgelijke impasse.”

Eerder op de dag schreef minister Wopke Hoekstra van Financiën in een brief aan de Tweede Kamer: “Het kabinet heeft de directie van KLM laten weten dat de Nederlandse staat het aangeboden herstructureringsplan niet kan goedkeuren en KLM dus geen volgende trekking kan doen van de door de staat beschikbaar gestelde directe lening en van de kredietfaciliteit van banken.”

KLM had op de laatste dag van oktober tot 12.00 uur de tijd om de details van een eerder gesloten akkoord met de bonden, over uitwerking van het steunpakket ter waarde van 3,4 miljard euro, te overhandigen aan Hoekstra. De bewindsman had als conditio sine qua non geëist dat het personeel vijf jaar lang moest inleveren op de arbeidsvoorwaarden, even lang als de looptijd van de leningen. En hij verwachtte vooral een loonoffer van de best betaalde personeelsleden, zoals de piloten en het topmanagement.

Veel korter
Maar het akkoord dat KLM eind september sloot met de bonden voorzag hier niet in. De vliegers waren bereid tot begin 2022 pas op de plaats zullen maken en het personeel in de cabine en aan de grond tot eind 2022, veel korter dus dan de minister wil. Volgens KLM werd pas deze week duidelijk dat Hoekstra de looptijden van de leningen en het aanpassen van de cao’s parallel wilde laten lopen. De minister ontkent dat en zegt vanaf het begin zijn intenties over het synchroon lopen duidelijk te hebben gemaakt.

De directie van KLM voelde zich niettemin overvallen door de regering en organiseerde vrijdag een spoedberaad met de bonden, waarin hen werd gevraagd via een commitment clausule alsnog in te stemmen met de geëiste termijn uit Den Haag. Cabinebond VNC en de bonden voor de grond gingen wel akkoord, de Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers (VNV) wilde evenwel namens de piloten niet tekenen. FNV Luchtvaart, die leden in de cabine en aan de grond heeft neemt een tussenpositie; de bond zei zaterdag meer tijd nodig te hebben om tot een besluit te komen.

Teleurstellend
Wopke Hoekstra heeft daarom zaterdag het vervolg van de miljarden aan steun aan KLM bevroren. Het oorspronkelijke plan bestond uit een staatslening van 1 miljard euro en garanties voor 2,4 miljard leningen bij commerciële banken, in beide gevallen tegen zeer lage rentes. KLM ontving in augustus alvast 277 miljoen euro van de staatslening en 665 miljoen via de banken, 942 miljoen in totaal.

De volgende ‘trekking’ is nu bevroren door toedoen van de bonden, met name die van de vliegers. Hoekstra noemde zaterdag de opstelling van de VNV “teleurstellend.” Op voorhand had hij nog eens benadrukt langdurig inleveren door het personeel van KLM “redelijk” te vinden.

“We zitten in een situatie waarin veel Nederlanders zich zorgen maken over hun baan. KLM heeft het meest gebruik gemaakt van NOW en is ook het enige bedrijf waar het kabinet de afgelopen jaren aandelen van heeft gekocht en het enige bedrijf dat een miljardenlening kan krijgen. Dat daar iets voor wordt terugverlangd, omdat de belastingbetaler hier zijn steentje aan bijdraagt, vind ik redelijk,” aldus Hoekstra.

Het bedrijf bloedt
Hoe het nu verder moet is onduidelijk. Het ligt in de lijn der verwachting dat de piloten alsnog door de bocht zullen gaan. Ze hebben immers geen keuze: staken kan niet, want ze vliegen nauwelijks en bovendien zou het bedrijf dan zeker failliet gaan. Voet bij stuk houden kan de VNV dus niet, want zonder de 3,4 miljard uit Den Haag zal KLM het niet redden.

Maar zelfs als de tweede fase van het steunpakket er straks wel komt, ingevuld naar het verlanglijstje van Hoekstra, is het de vraag of het voldoende zal zijn. De internationale luchtvaartmarkt en dus ook Aif France-KLM staan er namelijk door de aanhoudende coronacrisis nog steeds zeer slecht voor, met geen zicht op verbetering.

KLM vervoert momenteel 20 procent of minder van het aantal passagiers in vergelijking met vorig jaar. En de afgelegde reizen zijn gemiddeld ook nog eens over kortere afstanden dan voorheen, omdat met name de long haul grotendeels stil ligt, zodat de opbrengst per passagier gemiddeld lager ligt.

De onderneming bloedt. Moederbedrijf Air France-KLM maakte deze week bekend in het derde kwartaal van dit jaar 1,7 miljard euro nettoverlies te hebben geleden. De schuld steeg met 3 miljard naar 9,3 miljard euro.

Meer aandelen
Air France ligt in Frankrijk ook aan het staatsinfuus, met subsidie op de loonsom en een steunpakket van 7 miljard euro. Zowel Air France als KLM zijn bezig hun personeelsbestand te verkleinen, maar dat lijkt niet snel en niet ingrijpend genoeg te zijn.

Een volgende stap in de staatshulp zou kunnen zijn het verhogen van het Franse en Nederlandse staatsaandeel in Air France-KLM (nu respectievelijk 14,3 en 14 procent), maar dit is een heikele kwestie. De Franse regering benadrukte deze week nog eens dat de holding een Frans bedrijf is. Staatssecretaris Jean-Baptiste Djebbari van Transport zei tegen persbureau Bloomberg dat er meer integratie moet komen: “Air France-KLM is niet echt een groep, weinig van de activiteiten worden gedeeld en de Nederlanders hebben te veel macht.”

De Franse regering zal zich hierin gesteund voelen door de top van Air France-KLM. Groeps-CEO Ben Smith was al voordat corona zich aandiende bezig het interne  beleid te centraliseren. Hij wil de autonomie van KLM goeddeels inperken. Covid-19 is voor hem een argument om de touwtjes nog steviger aan te trekken.

Aan Nederlandse kant zijn KLM en de regering het op dit punt roerend eens: KLM moet juist een relatief onafhankelijk, Nederlands bedrijf blijven, vinden ze, met Schiphol als primaire hub.

 

 

 

Lolke van der Heide
Door: | lolke[at]zakenreis.nl
Lolke van der Heide schrijft sinds 2007 voor Zakenreis over de luchtvaart en reiswereld.

Blijf op de hoogte, abonneer u op de Zakenreis.nl nieuwsbrief!

  • This field is for validation purposes and should be left unchanged.
nieuws
Knorretje helpt Schiphol

Knorretje helpt Schiphol

25/09/2021

Schiphol zet ‘diervriendelijk’ geteelde varkens in, die op afgeschermd land tussen twee banen oogstresten opeten, waardoor vogels mogelijk zullen wegblijven. Het gaat om een proef. De luchthaven werkt in het…

TMC Lola opgedoekt

TMC Lola opgedoekt

23/09/2021

Lola, een Amerikaanse TMC die in 2015 werd opgericht, heeft de stekker uit de eigen operatie getrokken. De corporate klanten zijn inmiddels ondergebracht bij partner Amex GBT. Officieel spreekt Lola…