Home / Blogs / Lolke van der Heide / Nu vliegen is geen feestje

Nu vliegen is geen feestje

29/07/2021

De drang was groot. Zólang niet de grens over geweest, vanwege die vermaledijde coronacrisis. En dat voor een reisjournalist! Dus de stoute schoenen aangetrokken en deze maand een bestemming uitgekozen, op behapbare vliegafstand: Georgië. Wat een heerlijk land, zo werd duidelijk, maar wat een gedoe ook om er te komen, door alle gezondheidsformaliteiten. Vliegen was voorheen een aangename ervaring voor me. Nu eventjes niet meer.

De laatste vlucht vóór corona die ik maakte was op 20 februari 2020, naar Parijs, voor de persconferentie rond de jaarcijfers van Air France-KLM. Topman Ben Smith zei toen te verwachten dat corona een behoorlijke, maar beheersbare impact zou hebben. Hij of wie dan ook kon op dat moment vermoeden hoe groot de storm was die op ons afraasde.

Daarna ging het snel: in enkel weken tijd nam het virus de wereld in zijn houdgreep en kwam de internationale luchtvaart grotendeels tot stilstand. Hoewel er sindsdien wel enig herstel is gekomen, blijven de cijfers ver, ver achter. Uit data van IATA blijkt deze week dat het aantal internationale passagiers op slechts 20 procent zit van twee jaar geleden, 80 procent is foetsie.

Klein bier
Mijn eigen leed is daarmee vergeleken klein bier, maar toch: als je dertig jaar lang gemiddeld elke maand een vliegreis hebt gemaakt, zowel zakelijk als privé, is het wel even wennen om aan de grond genageld te moeten blijven. “Genoeg,” dacht ik laatst, “ik ben gvd dubbel gevaccineerd, we gaan weer eens echt op stap.”

Nu behoor ik niet tot de fanatieke groep van reizigers die elk land ooit wil hebben bezocht – er bestaat een heuse club voor: landenverzamelaars.nl – maar van afwisseling houd ik wel. Het liefst verzamel ik impressies van uiteenlopende samenlevingen, als de socioloog die ik qua opleiding ben. Het ‘inhaleren’ van cultuur, cuisine, taal, muziek: alles zoals de lokale bevolking het zelf ervaart, dat is de essentie van reizen voor me.

Ik ben in veel landen geweest – een telling houd ik niet bij – maar er zijn nog wel wat open plekken die ik graag zou willen opvullen, zoals Suriname, Ethiopië, Iran, Fiji, Ecuador (Galapagos) en Georgië. Over dit laatste land, gelegen in de Kaukasus, ingeklemd tussen Turkije, Rusland en de Zwarte Zee, had ik veel positieve verhalen gehoord. En de logistiek om er te komen is na onderzoek niet lastig: genoeg aanbod van vluchten, hotels en Airbnb in overvloed. Welke kleur heeft Georgië op het palet van Nederlandse reisadviezen? Hm, oranje. Dit betekent: alleen ‘noodzakelijke reizen’ worden geadviseerd. Daar stap ik maar overheen.

Gele boekje
De beste optie om er te komen is met Turkish Airlines, via Istanbul, zie ik op Skyscanner, de zoekmachine die ik meestal gebruik. Het boeken is even simpel als voorheen, het regelen van alle gezondheidspapieren een heel ander verhaal. Ik had mijn beide vaccinaties met AstraZeneca keurig laten noteren in het aloude gele boekje. Dit blijkt naderhand een gouden greep.

Want de onvolprezen app CoronaCheck van de Rijksoverheid faalt hopeloos. Mijn eerste vaccinatie van 17 april is er wel in gekomen, de tweede van 6 juli niet. Ik bel de landelijke vaccinatielijn (‘er zijn nog 28 wachtenden voor u’) maar daar kunnen ze de prik niet vinden. ‘Belt u de regionale GGD maar.’ Ook daar nul op het rekest, niets te vinden. ‘Neem contact op met uw eigen huisarts,’ is hier het advies.

Dit klopt: dáár is prik twee wél geregistreerd. De vriendelijke assistente belooft, na twee keer bellen, dat de data nog diezelfde middag in de app zullen komen, een dag voor mijn vertrek. Voor de zekerheid laat ik ook nog een sneltest afnemen – hier staat niemand in de rij – waarvan de uitslag binnen twintig minuten binnen is: negatief. Ook deze test zal, zo beloven de prikkers, ‘meteen’ in de app komen.

Stress
Vaccinatie noch test verschijnt evenwel in de app en zo moet ik mij op 20 juli met deze ontbrekende data naar Schiphol begeven. Stress: kom ik er zo wel doorheen? Moet ik nóg een test op de luchthaven? Waar ik voorheen een uur, hooguit anderhalf uur van tevoren op de luchthaven aanwezig was, waag ik dat nu niet en stap om 07.30 al op de trein en ben even na 8 uur in Vertrekhal 3 bij balie 26, voor de vlucht van 12.30. Te vroeg: het inchecken begint pas om 09.30. Tijd voor koffie.

Bij de balie van Turkish wordt even later naar de hele corona-app niet gevraagd, de twee COVID-19-stempeltjes in het gele boekje zijn voldoende om me door te laten, wat een opluchting! Het verdere traject op Schiphol verloopt vlot. Er zijn nauwelijks passagiers en dus zijn zowel de bagage- als paspoortcontrole in een vloek en een zucht achter de rug.

Klef broodje
Aan boord van Anadolujet, de dochtermaatschappij van Turkish Airlines die de twee heenvluchten uitvoert, wacht vervolgens een streng regime. Bij het betreden van het vliegtuig staat de cabinebemanning klaar met voorverpakte mondkapjes en krijgen wij passagiers het dringende verzoek het oude kapje te vervangen, zodra we op onze stoel zittent. De hele reis handhaven de cabin attendants: wie het mondkapje even van de neus laat glijden krijgt stante pede een reprimande, of de stewardess maakt een simpel gebaar met de vingers omhoog. Ze blijven vriendelijk, dat dan weer wel.

Alleen bij het eten mag het gezicht even de oude vrijheid terugkrijgen. Die maaltijden stellen overigens weinig voor. Op beide vluchten, ‘s middags en ‘s avonds, zit er in de bruine papieren zak precies hetzelfde: een klef broodje met kaas, een bakje water en wat zoetigheid. Koffie of thee is er niet, en ook geen dranken. “Dus dit is reizen in coronatijd,” denk ik, “armoede troef.”

Behulpzaam
Op Istanbul Sabiha Gökçen wacht me de volgende onaangename verrassing. Bij het boarden voor de aansluitende vlucht vraagt de staf naar mijn ‘online verklaring.’ Ik weet van niets. Kennelijk eisen de Georgische autoriteiten een gezondheidsformulier dat moet worden ingevuld vóór vertrek. Het luchthavenpersoneel is behulpzaam, maakt een foto met mijn smartphone van de betreffende Georgische QR-code, waarna ik alle gegevens kan invullen en opsturen. Op het laatste moment krijg ik groen licht, de vlucht naar Tbilisi gaat door.

Ik vermoed bij aankomst in de Georgische hoofdstad opnieuw spitsroeden te moeten lopen, met allerlei checks. Het tegendeel is het geval: paspoort en gele boekje zijn voldoende voor een zeer snelle grenspassage. De koffer verschijnt ook vlot op de band: het aangenaam verpozen in Georgië kan beginnen.

De details van het verblijf van vijf dagen zal ik hier weglaten, niet omdat het niet de moeite waard is, integendeel: mooi land, vriendelijke mensen (wel met zeer weinig kennis van de Engels taal), heerlijk eten en voordelig: de meeste prijzen liggen minimaal de helft lager dan in Nederland. Enfin, mijn advies is om er beslist eens heen te gaan.

Reizen in coronatijd
Maar, deze blog is bedoeld om het reisproces in tijden van corona te beschrijven. Want mijn leed is na de heenreis nog niet geleden. De terugweg is ook weer een combinatie van plotselinge eisen en dan weer de totale afwezigheid van controle daarop.

In Tbilisi komt de verrassing bij vertrek aan de incheckbalie. “Can we see your Dutch health declaration form please?” Ik weet ik van niets, welke verklaring? De Turken wijzen me opnieuw de weg en laten de digitale link zien. Nu gaat het om een document van Hugo de Jonges ministerie van Gezondheid, Welzijn en Sport, waarin de passagier vragen krijgt over koorts, een loopneus, hoesten en andere onaangename verschijnselen. Invullen (allemaal nees) kost weinig tijd, opsturen naar Nederland hoeft niet eens, bij de incheck is het laten zien van de digitale versie voldoende. De terugreis via Istanbul Airport (de grote nieuwe luchthaven) kan beginnen.

De beide terugvluchten: Tbilisi – Istanbul en Istanbul – Amsterdam worden uitgevoerd door Turkish Airlines zelf en dan blijkt het verschil met Anadolujet. Nu is er wél een warme maaltijd (best lekker), wijn en koffie. Ook zitten er, in tegenstelling tot bij Anadolujet, schermpjes in de toestellen (Airbus A321neo) voor films en vluchtinformatie. Een stukje van de oude, vertrouwde routine van het reizen komt even terug.

Tijdens de vlucht deelt de crew nogmaals hetzelfde gezondheidsformulier uit voor Nederland als op de luchthaven, nu op papier, klein formaat en gesteld in het Engels. Straks zal ik hiermee moeten  zwaaien op Schiphol, verwacht ik.

Witte jassen
De aankomst op Schiphol, 26 juli, is ’s avonds om tien uur. Er zijn weer bijna geen andere passagiers, behalve die van onze vlucht. En waar zijn de mannen en vrouwen in witte jassen, met thermometers, die ons zullen controleren? Vóór de paspoortcontrole? Nee. Bij de uitgang dan, na het ophalen van de bagage? Ook niet. Nergens.

Er is geen enkele check: het hele formele gedoe vooraf is een wassen neus, niemand in Nederland vraagt naar welk formulier of app dan ook. Zelfs mijn gele boekje kan ik ditmaal op zak houden.

Misschien reisde ik net in een fase waarin Nederland nog niet had opgeschaald, want de regels zijn strenger aan het worden. Per 8 augustus moeten reizigers na aankomst op Schiphol een test- of vaccinatiebewijs tonen. Is er dan wel controle door medisch personeel? Dat zal nog meer stress en gedoe bij het reizen betekenen.

Nee, het is momenteel niet bepaald leuk om in een vliegtuig te stappen. Reizen is even een straf geworden.

Foto’s © Lolke van der Heide

Lolke van der Heide
Door: Lolke van der Heide | lolke[at]zakenreis.nl
Lolke van der Heide schrijft sinds 2007 voor Zakenreis over de luchtvaart en reiswereld.

Blijf op de hoogte, abonneer u op de Zakenreis.nl nieuwsbrief!

  • This field is for validation purposes and should be left unchanged.
Blogs
Hoop is geen strategie

Hoop is geen strategie

21/10/2020

U zult ook wel moe zijn geworden van al die coronadiscussies: komt reizen weer op het niveau van vroeger? En op welk niveau, en hoe snel? We kijken naar grafieken…

Bij twijfel niet inhalen

Bij twijfel niet inhalen

02/07/2020

Ik las laatst dat corona meer op een religie dan op een pandemie lijkt. Naarmate het gevaar van besmetting in Nederland onzichtbaarder wordt, heeft iedereen een eigen versie van de…

‘Lieve KLM’

‘Lieve KLM’

07/10/2019

Gefeliciteerd met je honderdjarig bestaan. Je bestaat nu eeuwig. Dat is echt heel knap. Ik schrijf deze column tijdens de zoveelste vlucht die ik dit jaar met je maak. Ik…