Home / Artikel / Schiphol is een groot belang en een groot probleem

Schiphol is een groot belang en een groot probleem

31/07/2018

Schiphol zit aan alle kanten in het nauw. Het aantal vluchten zit tot 2021 aan het maximum, de EU keurt toekomstige uitplaatsing naar dependance Lelystad niet goed en de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) maant de luchthaven tot meer waakzaamheid. Zakenreis sprak in Den Haag met de voorzitter van de OVV, Tjibbe Joustra. ‘De luchthaven is van nationale trots verworden tot nationaal probleem.’

De OVV publiceerde vorig jaar een rapport met als conclusie dat de grenzen in zicht komen van de hoeveelheid vliegverkeer die op Schiphol veilig afgehandeld kan worden. In april dit jaar stelde de raad dat die situatie onveranderd was. Begin juli sloot het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) een overeenkomst met de luchtvaartsector, onder de naam Convenant Veiligheidsverbetering Schiphol, waarin de partijen naar eigen zeggen tegemoetkomen aan ‘een deel’ van de bezwaren van de OVV. Tjibbe Joustra, die bedachtzaam formuleert, vindt het te vroeg om te reageren. Zoals het de voorzitter van een onderzoeksraad betaamt, wil hij het convenant eerst nader bestuderen en intern bespreken.

Uw boodschap is steeds: bij aanhoudende groei op Schiphol is de veiligheid in het geding. Hoe meet u dat?
“We meten niet in vliegbewegingen, maar gaan gewoon uit van wat we zien. Natuurlijk: hoe meer vluchten, hoe groter de kans, statistisch gezien, dat er iets gebeurt. Dat verrast ons niet. Een vliegtuig waarbij iets fout gaat tijdens de landing is geen on­be­kend gegeven en dat gebeurt overal ter wereld. Het is niet voor niets dat we zoveel inter­nationale regels hebben voor de afwikkeling van incidenten, want ze komen met enige regelmaat voor. En we doen er keer op keer alles aan om te voorkomen dat ze weer gebeuren.”

Wat voor incidenten baren u de meeste zorgen?
Runway incursions: een voertuig of een individu op de start- of landingsbaan dat daar niet hoort te zijn. Maar er is ook te vaak sprake van separatieverlies: twee vliegtuigen die in de lucht te dicht bij elkaar in de buurt komen. Verder neemt het aantal oversteken door vliegtuigen van start- en landingsbanen ook toe. Conclusie over de hele linie: de incidenten nemen toe. En dat terwijl de inzet van Schiphol juist was dat het aantal zou afnemen.”

Zijn er recent nog incidenten geweest?
“Nee.”

Uw taak is alleen gericht op veiligheid, geen andere kwesties. Bemoeilijkt dat uw werk?
“De vele normen voor milieu en geluid werken de veiligheid niet in de hand, al zijn ze vanuit hun eigen optiek heel gerechtvaardigd. Door het vaak wisselen van banen bijvoorbeeld, om de geluidsoverlast in toom te houden, is er geen vaste routine bij piloten om aan te vliegen. Er is voor zover ik weet geen luchthaven ter wereld waar zestien keer per dag van baan wordt gewisseld. Vliegers die vaker op Schiphol landen zijn het wel gewend, maar anderen niet. Die complexiteit betekent dat je de lat qua veiligheid heel hoog moet leggen.”

Het ministerie van IenW zegt dat door uitbreiding de veiligheid op Schiphol niet in het geding komt.
“Dat is allemaal gebaseerd op statistische modellen en daar zijn wij niet zo in geïnteresseerd. Wij zien een oplopend aantal incidenten. Daar moet eerst iets aan gedaan worden, voordat je kunt denken aan meer vliegbewegingen. Wij gaan niet over de uitbreiding van Schiphol, maar zoals het nu gaat, is het niet goed.”

Heeft uw rapport van vorig jaar effect gehad?
“Ja, er is een verandering ingezet. Het departement heeft aangegeven inderdaad de verantwoordelijkheid voor de veiligheid te dragen. Er is nu een grotere afstand tussen deze minister en de luchtvaartsector dan onder haar voorgangster. Dat is goed, want als alle spelers in de luchtvaart dezelfde belangen nastreven, raak je de checks & balances kwijt. Schiphol is een groot belang voor Nederland, maar ook een behoorlijk groot probleem. De luchthaven is van nationale trots verworden
tot nationaal probleem. Ik vind het ook een belangrijke duiding dat het in deze regering weer de minister is die de luchtvaart in haar portefeuille heeft en niet de staatssecretaris.”

De opening van Lelystad is uitgesteld naar 2020 omdat LVNL niet klaar was en het dus niet veilig was. Wat vindt u daarvan?
“Als Luchtverkeersleiding Nederland in het verleden had doorgezet met die herindeling hadden we het probleem nu niet gehad. Het getuigt van een gebrek aan toekomstvisie bij LVNL. Herindeling had in alle rust een aantal jaren geleden gedaan kunnen worden. Ze zijn er bij LVNL in 2012 mee bezig geweest, maar het heeft niet tot resultaat geleid. Nu maakt Lelystad het weer actueel.”

Het aloude plan voor een luchthaven in de Noordzee is uit de oude doos gehaald. Is dat een goede optie?
“Wereldwijd zijn er luchthavens aangelegd in zee, dus het kan. De internationale luchtvaart gaat de komende decennia alleen nog maar toenemen. De situatie is nu alweer totaal anders dan twintig jaar geleden. Dus hoe zal het twintig jaar vanaf nu zijn? Alternatieven die wat verder buiten bereik lijken te liggen, zijn de moeite waard om te overdenken. Onorthodoxe oplossingen moeten daarom serieus worden bekeken. En, Nederland is tamelijk vol, dus je kunt alleen uitwijken naar zee.”

Dit is een samenvatting van het artikel ‘Tjibbe Joustra, OVV: Schiphol is een nationaal probleem’ dat is verschenen in Zakenreis #504. Het hele artikel lezen? Neem een abonnement op Zakenreis Magazine. Ontvang hét vakblad voor de Nederlandse zakenreisindustrie voor maar 32 euro per jaar.

 

Lolke van der Heide
Door: Lolke van der Heide | lolke[at]zakenreis.nl
Lolke van der Heide schrijft vanaf 2002 over de luchtvaart en reiswereld, voor diverse media. Sinds 2007 is hij verbonden aan Zakenreis.

Blijf op de hoogte, abonneer u op de Zakenreis.nl nieuwsbrief!

artikelen
Reis om de wereld in 44 uur

Reis om de wereld in 44 uur

17/09/2018

Ook zakenreizigers maken gebruik van de Round the World Tickets
 die de drie luchtvaartallianties aanbieden. Hoe vermoeiend of 
(on-)aangenaam is het om in korte tijd en door verschillende tijdzones over…