Home / Artikel / John Fentener van Vlissingen: ‘Behoefte aan adviesfunctie zal blijven’

John Fentener van Vlissingen: ‘Behoefte aan adviesfunctie zal blijven’

05/01/2018

NDC, de distributietoeslag van KLM en andere perikelen in de reisbranche – dáár wil John Fentener van Vlissingen (78), oprichter en eigenaar van BCD Group, niet op ingaan. Ter gelegenheid van dit jubileumnummer van Zakenreis wil Van Vlissingen, zoals hij zich kortweg laat noemen, wel terugblikken op de geschiedenis van zijn familieonderneming.

Dit is een samenvatting van het exclusieve interview dat John Fentener van Vlissingen heeft gegeven in Zakenreis #500.

 

“Wat ik leuk vind om te vertellen, is dat mijn grootvader bijna honderd jaar geleden, in 1929, aan de wieg stond van de oprichting van KLM. Als voorzitter van de groep inves­teer­ders achter KLM werd hem gevraagd of hij nog een procuratiehouder wist voor de luchtvaartmaatschappij die zij financierden. ‘Nou, ik weet misschien wel iemand,’ zei hij. Die iemand was Albert Plesman. Mijn grootvader is nog lange tijd voorzitter van de raad van commissarissen van KLM geweest.”

Zeventig jaar later, in 1987, stapte Van Vlissingen zelf in de reisbranche. Het business plan bestond uit een memo van een half A4’tje. “We wilden actief zijn in de service-industrie, in een branche waar nog consolidatie moest plaatsvinden, en – minstens zo belangrijk – technologie een grote rol zou kunnen spelen. Het had net zo makkelijk de uitzendbranche kunnen worden, maar er deed zich eerder een acquisitie in de reisbranche voor.”

Inmiddels bent u vele acquisities verder – bent u nog steeds op overnamepad?
“We zitten nu met BCD Travel in 109 landen, in alle belangrijke economieën zijn we aanwezig. Op dit moment zijn we bezig met een grote acquisitie in Europa, die we op korte termijn hopen af te ronden. Ook kijken we heel serieus naar Japan. Daar hebben we wel een kantoor, maar we willen onze positie verder verstevigen. De afgelopen twee jaar hebben we in totaal zo’n tien internationale acquisities gedaan, onder meer in Polen, Noorwegen en Brazilië. In China hebben wij ons belang uitgebreid van 20 naar 80 procent. Ook hebben we een technologiebedrijf over­genomen dat ons kon versterken met hotelboekingen. De combinatie van technologie en reizen blijft sterk.”

Is het wel nodig om in meer dan honderd landen zakenreisbureaus te hebben?
“Absoluut. Om succesvol te zijn, moet je dicht op de markt zitten en de mensen begrijpen. In Brazilië is het boeken en omgaan met je klanten anders dan in China of Noord-Amerika. Soms openen we speciaal voor een klant nieuwe kantoren. Dat hebben wij bijvoorbeeld voor Nestlé gedaan, om het concern wereldwijde dekking te geven. Toen hebben we gezegd: we zorgen ervoor dat we in de paar landen waar we niet zitten, binnen twee jaar ook kantoren hebben.”

In welke sector wilt u verder uitbreiden?
“De filmindustrie heeft onze focus. Er lopen momenteel twee onderhandelingen in de filmwereld om niet alleen de nummer één te zijn, maar ook een stevige nummer één te blijven. En we bestuderen hoe we onze service kunnen verbreden. Bijvoorbeeld door trailers en andere benodigdheden aan te bieden. Dat maakt je bedrijf net ietsje anders, maar de hele filmindustrie is buitengewoon interessant. Niet in de laatste plaats vanwege de hogere marges. Voor de sportsector geldt dat ook. Binnen een jaar hebben we zowel Adidas als Nike als account binnengehaald. Verder blijven we ons richten op meetings & incentives. Wellicht dat we ons portfolio gaan uitbreiden met conferentieoorden.”

Verkoopt u ook weleens een bedrijf?
“Jazeker. Er zijn landen waarin we bewust kantoren hebben afgestoten: Rusland, Venezuela, Oekraïne. Ik zie de dame uit Oekraïne hier nog op kantoor zitten, blond en met van die vlechtjes in het haar. Ik zei tegen haar: ‘Mevrouw, leuk dat u er bent, u koopt het bedrijf nu van ons’. Waarop ze antwoordde: ‘Maar daar heb ik het geld niet voor.’ ‘Daar zullen we u dan bij helpen,’ zei ik, en dat hebben we ook gedaan.”

En waarom wilde u er vanaf?
Bribery. Omkoperij willen we zo veel mogelijk vermijden. In bepaalde landen is het op dit punt moeilijk opereren. Om de twee maanden kwam de Oekraïense politie binnenstormen om onze boeken te contro­leren. De enige reden waarom ze dat deden, was omdat wij niets betaalden. De buurman die dat wel deed, sloegen ze over. In zulk soort landen wil ik niet zitten, dan stappen wij eruit.”

Vind u het bij ons wel goed geregeld?
“In Nederland slaan we soms door naar de andere kant. Een goed voorbeeld vind ik het Rijksmuseum. Dat moest een Euro­pese aanbesteding zijn. Toen ging de bouw­maatschappij failliet, alles heeft zes maanden stilgelegen en het bedrag waarvoor ze het zouden renoveren, is drie keer over de kop gegaan. Deze openheid heeft het land honderden miljoenen gekost. De Europese aanbestedingsregels zijn ongelooflijk gecom­pli­ceerd en veel te uitgebreid. En laten we eerlijk zijn: aanbesteding of niet, een Frans­man neemt uiteindelijk toch een Frans bedrijf. Hij zal altijd wel een excuus vinden waarom er niet naar de prijs is gekeken.”

Dus minder regelgeving vindt u?
“Regels zijn goed, maar het aantal formu­lie­ren dat je voor alles moet invullen is zo groot geworden, dat werkt enorm vertragend. Wij hebben daar allemaal mensen voor, maar het is een enorm nadeel voor het kleinbedrijf, dat heeft gewoon de mankracht niet in huis om dat te doen. Zo’n soort bedrijf maakt eens ‘n foutje en wordt gelijk afgestraft. Je nekt hiermee het kleine familiebedrijf. Nederland is het braafste jongetje van de klas, houdt zich keurig aan de regels en de rest van de wereld doet het nauwelijks of niet.”

Wat was uw grootste struikelblok?
“Achteraf kom ik dan toch op technologie. Als ik kijk naar BCD, zijn we soms te onge­durig geweest; we wilden altijd voorop­lopen. Daarom hebben wij soms echt miljoenen de sloot in gegooid, omdat wij zelf het wiel wilden uitvinden. Er zijn natuurlijk enorme technologiehuizen in de wereld zoals SAP en Cap Gemini. Die jongens zijn zo groot, waarom zou je niet met hen samenwerken? Dat hebben we pas door schade en schande geleerd. We gingen soms veel te snel in op ver­anderingen en dachten: ‘O god, dat veran­dert, dan moeten we wel onze eigen tech­­no­­lo­gie hebben’. Dat blaast allemaal weer over.”

Toch hebben we in de reisindustrie veel veranderingen gezien. De commissies zijn afgeschaft, de GDS’en staan onder druk.
“Commissies komen net zo hard weer terug, en ze praten er al 20 jaar over dat de GDS’en gaan verdwijnen. Die zijn dan helemaal niet weg. Nu doe ik toch uitspraken die ik niet wil doen, maar goed: ik geloof er niet in. Algemene systemen waarin je alle informatie kunt vergelijken zullen blijven bestaan, want dat willen mensen nu eenmaal. Een eenling die meent dat alles via hem moet worden geboekt, daar zou ik ook niet intrappen.”

Blijven travel management companies hun bestaansrecht houden?
“Het wordt absoluut niet transparanter, alleen maar ingewikkelder. Dus de behoefte aan een adviesfunctie ook. Daarbij zal de technologie steeds verder gaan, meer dan 50 procent van onze omzet is nu al volledig touchless. Maar heel veel blijft hetzelfde.”

Schiphol zit tegen de grenzen van haar capaciteit. Wat vindt u daarvan?
“Ik vind het een uitstekende maatregel dat vakantievluchten naar Lelystad Airport worden overgeheveld, zodat Schiphol meer lucht krijgt. Iemand die voor 300, 400 euro een vakantie boekt, inclusief vlucht en hotel, waarom moet die vanaf Schiphol vertrekken? Is het kopje koffie minder lekker op Lelystad?”

Het duurt nog jaren voordat Lelystad substantieel vluchten kan accommoderen – ondertussen nadert Schiphol het maximale aantal van 500.000 vliegbewegingen.
“Als jij echt kunt zeggen tegen het publiek: ‘we hebben Lelystad Airport, wij gaan het zo ontwikkelen, dat duurt voor ons drie jaar, daardoor zullen we even boven die capaciteit uitgaan, maar daarna komen we weer terug op de getallen die we met elkaar hebben afgesproken’– wat is daar dan op tegen?”

Aan de Alderstafel zijn daar afspraken over gemaakt met de betrokken partijen.
“Daar zou ik doorheen gaan. Schiphol is econo­misch van te groot belang voor de BV Nederland om de luchthaven helemaal op slot te gooien.”

Dus de politiek moet deze afspraken terzijde schuiven?
“Ja, maar als je daar woont moet de politiek wel een antwoord geven. Je moet uitleggen dat het een tijdelijke zaak is en dat ze bezig zijn de baan op Lelystad te verlengen, zodat het verplaatsen van vluchten ook echt kán. Dan heb je een antwoord gegeven. In die tussentijd ga je even over die streep heen. Dat doen ze op bijna alle airports ter wereld, alleen hier maken ze daar lawaai over.”

In het regeerakkoord van Rutte III is het woord vliegtaks weer gevallen.
“Toen in 2008 de vliegtaks werd ingevoerd, heb ik binnen ons bedrijf laten berekenen wat de consequenties waren. Je wilt niet weten hoeveel mensen naar luchthavens over de grens gingen. We hebben toen ook gekeken naar wat de consument gemiddeld uitgeeft op Schiphol – aan een drankje, een cadeautje, enzovoort. Het bleek dat de overheid aan die belasting helemaal niets overhield, want de btw-opbrengst was minder. Wat gebeurde een jaar later, toen de vliegtaks weer werd afgeschaft? Het effect ervan duurde voort. Want mensen hadden geleerd dat Düsseldorf zo gezellig was en Brussel eigenlijk zo dichtbij. En nu krijg je opnieuw die onzin. Ze hebben wel in zoverre geleerd dat ze zeggen ‘we gaan kijken of het in Europa kan’. En als het niet kan, doen we het drie jaar later toch. Wat een stomme zet! Nederland is geen eiland, we leven in een wereldeconomie en daar moet je rekening mee houden. Het is ook unfair naar KLM toe, wanneer passagiers die vanaf Schiphol vertrekken als enigen belasting moeten betalen en de rest niet.”

Dit is een samenvatting van het artikel ‘John Fentener van Vlisisngen: Behoefte aan adviesfunctie zal blijven’ dat is verschenen in Zakenreis #500. Het hele artikel lezen? Neem een abonnement op Zakenreis Magazine. Ontvang hét vakblad voor de Nederlandse zakenreisindustrie voor maar 35 euro per jaar (tien uitgaven).

Manuschka
Door: Manuschka | manuschka[at]zakenreis.nl
Manuschka Hundepool is hoofdredacteur en uitgever van Zakenreis.

Blijf op de hoogte, abonneer u op de Zakenreis.nl nieuwsbrief!

artikelen