Home / Luchthavens / Onderzoeksraad: Grenzen veiligheid Schiphol in zicht

Onderzoeksraad: Grenzen veiligheid Schiphol in zicht

Onderzoeksraad: Grenzen veiligheid Schiphol in zicht

De grenzen van een veilige afhandeling van het vliegverkeer op Schiphol komen in zicht, concludeert de Onderzoeksraad voor Veiligheid in het rapport ‘Veiligheid vliegverkeer Schiphol’ dat vandaag is gepubliceerd. Er zijn geen aanwijzingen dat de luchthaven op dit moment onveilig is, maar partijen moeten de veiligheidsrisico’s structureel verminderen. Pas daarna kan volgens de Onderzoeksraad besloten worden over de groei van de luchthaven.

Het ontwerp van het vliegveld en het systeem voor de afhandeling van het vliegverkeer zijn zo complex, dat dit structurele problemen oplevert. De Raad constateert in het rapport dat verdere groei niet veilig kan worden opgevangen met marginale aanpassingen en pleit voor een fundamentele discussie over de toekomst van de luchtvaart in Nederland en de mogelijkheden en beperkingen van groei van Schiphol. Hierbij moet de staat nadrukkelijker de eindverantwoordelijkheid nemen, aldus de Onderzoeksraad.

De specifieke factoren die de veiligheid van Schiphol bedreigen ziet de Onderzoeksraad als volgt;

1. Risicovol ontwerp
Het tangentiële ontwerp van Schiphol wijkt af van wat internationaal gebruikelijk is en kent een aantal kwetsbare punten, zoals start- en landingsbanen die elkaar in het verlengde kruisen, wat een potentieel risico is wanneer een vliegtuig moet doorstarten en daarmee het pad van een opstijgend toestel kan kruisen. Ook moet op een aantal plekken de landingsbanen worden overgestoken om van het platform in het oostelijk deel van de luchthaven naar de terminals te komen.

2. Druk op luchtverkeersleiders
De Raad ziet dat de druk op de luchtverkeersleiders, die verantwoordelijk zijn voor de veilige afhandeling van binnenkomende en uitgaande vluchten, hoog is. De hoge werkdruk wordt veroorzaakt door een structureel tekort aan capaciteit. De ruimte in de verkeerstoren is maximaal bezet en de verkeersleiders wijken vaker af van standaarden en routines om het toenemende verkeer te kunnen afhandelen. Ook de piektijden op Schiphol, wanneer veel vliegtuigen aankomen en aansluitend vertrekken, maken de situatie op de luchthaven complex vindt de Raad.

3. Geluidhinder en veiligheid
Om de geluidhinder te beperken wordt gevlogen op strikt voorgeschreven baancombinaties die gedurende de dag meerdere keren wisselen. Gemiddeld wordt achttien keer per dag gewisseld, in circa 90 procent van de gevallen om geluidhinder te beperken. Dit maakt het afhandelen van het vliegverkeer complex en vergroot de kans op fouten en ongevallen. Om risico’s van de lay-out en het gebruik te beperken, worden verschillende maatregelen getroffen, maar die brengen volgens de Raad weer nieuwe risico’s met zich mee.

In de Omgevingsraad Schiphol onderhandelen sectorpartijen, de overheid en omwonenden over het gebruik en de toekomst van de luchthaven. Deze onderhandelingen gaan met name over het beperken van geluidhinder. Veiligheid speelt slechts impliciet een rol als randvoorwaarde. De partijen gaan ervan uit dat dit afdoende is geregeld, maar of dit ook werkelijk zo is en hoe dit wordt vastgesteld, wordt niet expliciet gemaakt, waarschuwt de Raad.

4. Eindverantwoordelijkheid
De Raad stelt dat het op Schiphol ontbreekt aan een partij die de verantwoordelijkheid neemt voor de integrale veiligheid van het vliegverkeer op en rond de luchthaven. De Onderzoeksraad is van mening dat de staat eindverantwoordelijk is. Het Ministerie van Infrastructuur en Milieu stelt zich volgens de Onderzoeksraad meer op als procesmanager en heeft de verantwoordelijkheid voor veiligheid grotendeels bij de sectorpartijen gelegd.

“Het ontbreekt het ministerie aan een integraal beeld van de veiligheid op en rond de luchthaven en het ministerie stuurt niet op inhoud, noch op resultaat. De Inspectie Leefomgeving en Transport heeft te weinig kennis en middelen om effectief toezicht te houden op de veiligheid van het vliegverkeer op en rond Schiphol. De sectorpartijen, waaronder luchthaven Schiphol, KLM als grootste maatschappij en de luchtverkeersleiding, slagen er niet in de veiligheid integraal en gezamenlijk te borgen. De samenwerking in het ‘Veiligheidsplatform Schiphol’ is vrijblijvend, reactief en vindt voornamelijk plaats op operationeel niveau en niet op strategisch niveau,” aldus de Onderzoeksraad.

Aanbevelingen
Reduceer de complexiteit van de lay-out en vluchtafhandeling door het aantal wisselingen van baancombinaties te verminderen, de infrastructuur te vereenvoudigen en de noodzaak om banen te kruisen terug te brengen, zegt de Onderzoeksraad. Ook moeten de verschillende betrokken partijen de effecten van eventuele toekomstige groei op veiligheid vooraf in kaart brengen en maatregelen nemen om die te structureel te beheersen. De sectorpartijen moeten aan de slag om een gezamenlijke visie op veiligheid te ontwikkelen waarin expliciete doelen zijn opgenomen en dit nader uitwerken in een veiligheidsmanagementsysteem. Het is essentieel dat het ‘Veiligheidsplatform Schiphol’ een formele status krijgt, waarbinnen zowel operationele als strategische beslissingen worden genomen.

Het Ministerie van Infrastructuur en Milieu moet volgens de Onderzoeksraad de handschoen oppakken en invulling geven aan de rol van eindverantwoordelijke voor de veiligheid van het vliegverkeer. Hierbij moet het ministerie onder meer aandacht besteden aan het opstellen van heldere en controleerbare criteria op het gebied van veiligheid, een betere informatiepositie verkrijgen en bij cruciale besluiten over Schiphol de gevolgen voor veiligheid in de volle breedte beoordelen. Verder moet er meer capaciteit beschikbaar komen voor de Inspectie Leefomgeving en Transport om de effectiviteit van het toezicht te vergroten.

 

De Onderzoeksraad is een onafhankelijk adviesorgaan gericht op het verbeteren van de veiligheid, met name in situaties waarbij burgers voor hun veiligheid afhankelijk zijn van de overheid, bedrijven of instellingen.

Lenneke Bosman
Door: | lenneke[at]zakenreis.nl | volg mij via @ lenneke_ZR
Lenneke Bosman schrijft sinds 2008 over de luchtvaart- en reiswereld. Met een achtergrond in de marketing van historische luchtvaart heeft zij ook ervaring opgedaan in de meetings- & incentivesbranche.

Blijf op de hoogte, abonneer u op de Zakenreis.nl nieuwsbrief!

nieuws
Strategie Etihad is mislukt

Strategie Etihad is mislukt

18/08/2017

In mei ging Alitalia failliet, deze week gevolgd door airberlin. In beide gevallen was Etihad grootaandeelhouder. De strategie van de airline uit Abu Dhabi om verliesgevende buitenlandse carriers om te…

Cathay: lek nog niet boven

Cathay: lek nog niet boven

16/08/2017

Cathay Pacific heeft over het eerste half jaar van 2017 een nettoverlies geleden van omgerekend 217 miljoen euro. De airline uit Hongkong heeft het al enige jaren moeilijk en is…

Faillissement airberlin

Faillissement airberlin

15/08/2017

Airberlin heeft vandaag bij een rechtbank in Berlijn faillissement aangevraagd, nadat de grootste aandeelhouder, Etihad Airways, had aangegeven geen verdere financiële injecties te zullen geven voor de noodlijdende carrier. Om…