Home / Artikel / Pieter Elbers: ‘Schiphol drie jaar op slot is niet goed’

Pieter Elbers: ‘Schiphol drie jaar op slot is niet goed’

08/01/2018

Zakenreis sprak de CEO van KLM over de staat van de Nederlandse luchtvaart. De stop die dreigt voor Schiphols groei stoort hem mateloos. Elbers wil een ‘volwassen discussie’ over het verleggen van de grenzen. ‘Het is niet goed voor het land als je de luchthaven drie jaar op slot gooit.’

Dit is een samenvatting van het exclusieve interview dat Pieter Elbers heeft gegeven in Zakenreis #500.

 

Hoe staat KLM er voor?
“De afgelopen drie jaar alleen al zijn we met 14 procent gegroeid in stoelen en nog meer – 16 procent – in aantallen passagiers. We hebben een pad ingezet van kosten besparen enerzijds en winstgevende groei anderzijds. En onze ambitie is om door te groeien. We hebben een ambitieuze agenda: in 2018 investeren we als KLM voor het eerst in de geschiedenis meer dan een miljard in het KLM-bedrijf.”

Is uw groei naar voren gehaald omdat KLM het plafond van 500.000 vliegbewegingen zag aankomen?
“Nee, voor ons is dat niet het geval geweest. Toen ik in 2014 aantrad, was ik heel trans­parant over onze plannen: ‘groei in ruil voor productiviteit’ en ‘investeringen bij voldoende marge’. Dit beleid hebben we ook uitgevoerd.”

Maar Schiphol is nu wel vol.
“Inderdaad. Daarom mijn oproep tot een volwassen discussie. Als je ziet hoe we zijn gegroeid, kun je als ondernemer niets anders dan de ambitie hebben om dat door te zetten. Groei is daarbij geen doel op zich, maar een middel. Een middel om onze positie internationaal te behouden en daarmee de waarde en werkgelegenheid veilig te stellen voor dit land.”

Zit er al beweging in?
“De telefoon staat nog niet roodgloeiend met reacties om snel over deze volwassen discussie over groei te gaan praten.”

Hoe kan KLM de situatie beïnvloeden?
“Wat ik belangrijk vind, is om met een aantal partijen om de tafel te gaan zitten. Het is niet goed voor het land als je Schiphol drie jaar op slot gooit. Want dan zeggen we: ‘we doen even niet mee aan alles wat er op het wereldtoneel gebeurt.’ Dat kan dus niet, vind ik. Dus moeten we met elkaar gaan zoeken naar een oplossing. Het zoeken naar een balans tussen de lusten en de lasten. Kijk eens wat we de afgelopen jaren hebben bereikt in het verminderen van de CO2-uitstoot per passagier.”

Zou er niet langer in vliegbewegingen moeten worden gerekend?
“De vliegbeweging is wel een heel eendimensionale dynamiek en meet bijvoorbeeld niet het geluid of de CO2-uitstoot. Tussen 2007 en nu hebben we als KLM 40 procent meer passagiers, 15 procent meer bewegingen en 3 procent meer CO2-uitstoot. Daaruit blijkt een daling in de uitstoot per vliegbeweging en een enorme daling per passagier. Een vermindering van 35 procent CO2-uitstoot per passagier, een belangrijk punt in onze duurzaamheidsstrategie.”

Waar blijft het hangen?
“Het Aldersakkoord is door iedereen onder­tekend. Wij hebben het als lucht­vaart­maat­schappij al die tijd naar eer en geweten uitgevoerd. Kijk eens hoeveel er geïnvesteerd is in nieuwe vliegtuigen – met minder herrie en uitstoot –, andere routes en isolatie. Nu is de grens qua bewegingen bereikt en moeten we een volgende stap zetten.”

Is een nieuw kabinet lastig, met bewinds­lieden die zich moeten inlezen?
“Ik heb met de vorige staatssecretaris Sharon Dijksma altijd zeer plezierig samengewerkt. Met een nieuwe regering kun je wel weer vooruitkijken over een periode van vier jaar. Ik put vertrouwen uit het feit dat de lucht­vaart in het regeerakkoord als een belangrijk element staat genoemd. Nu moeten we de daad bij het woord voegen en samen een plan maken.”

Rond Schiphol gaat het vooral om geluids­uitstoot.
“Ook op dat punt hebben we grote stappen gemaakt. Het aantal gehinderde woningen rond Schiphol is enorm gedaald in vergelijking met 2008, toen het Alders­akkoord werd getekend.”

Als Schiphol wél zou kunnen groeien, kan Lelystad blijven zoals het is en komen er niet nieuwe gehinderden – is dat een optie?
“Geluid boven Nederland is als een waterbed: als je ergens drukt komt het op een andere plek omhoog. Aan iedere oplossing zitten dus nadelen. Het zal vooral een politieke keuze zijn. Als je zou kiezen voor 600.000 vliegbewegingen op Schiphol is daar dus meer hinder. De gedachte om dat een beetje te spreiden is goed, maar het is een illusie om te veronderstellen dat daar dan echt helemaal niemand last van zal hebben. Die reality check moet je in de discussie krijgen. Het gaat erom hoe we de pijn verdelen. De balans vinden in de lusten en lasten van de luchtvaart. KLM en de collega-luchtvaartmaatschappijen proberen daar zo veel mogelijk aan te doen met andere uitvliegroutes, geleidelijk dalen: de CDA (continuous descent approach – red.). Dat doen we allemaal om het geluid te reduceren en maken daar heel veel kosten voor.”

Wie had er meer kunnen doen?
“Dan kom je in de verwijtende sfeer. Dat helpt op zich niets. Natuurlijk wordt de vraag gesteld wat er terecht is gekomen van het selectiviteitsbeleid en dan zeg ik: ‘Niks helaas.’ Het Aldersakkoord gaf aan hoe er moest worden omgegaan met mainportgebonden verkeer. Het zei niets over een Airline Reward Programma (het financieel steunen van airlines die vanaf Schiphol nieuwe routes openen – red.) waarmee zoveel mogelijk low-cost werd aangetrokken. Dat programma is pas net opgeheven, maar nu is het te laat. Er zijn geen goede keuzes gemaakt door de luchthaven.”

Van de low-cost carriers is alleen easyJet groot geworden op Schiphol.
“Inderdaad. Gegroeid tussen 2008 – na ondertekening van het Aldersakkoord – en 2017 met meer dan 20.000 bewegingen per jaar tot bijna 40.000 bewegingen per jaar.”

Had easyJet geen slots moeten krijgen?
“Dat zeg ik niet. Maar van alle groei sinds 2008 is bijna 60 procent naar low-cost carriers gegaan. Dat was niet waar het concept mainport voor was bedacht en er had ook geen Airline Reward Programma voor moeten zijn. Schiphol heeft nu van alle Europese hubs het hoogste percentage low-cost carriers.”

Kunt meer passagiers vervoeren met de inzet van grotere toestellen?
“We hebben al een grote slag gemaakt op dat gebied. Dat zie je aan de cijfers: 40 procent meer passagiers en 15 procent meer bewegingen. Dat komt ten dele door de hogere bezettingsgraad, maar verder dankzij de inzet van grotere toestellen. We hadden een paar jaar geleden vijf Boeing 747-400’s met 420 stoelen, nu hebben we veertien Boeing 777-300ER’s met 408 stoelen. De hele vloot van Fokker 50’s met vijftig stoelen is vervangen door de Embraer 175 met tachtig stoelen. De Fokker 70 is voor een deel vervangen door de Embraer 190. Je ziet dat we per beweging dus veel meer stoelen inzetten. Deze trend van grotere toestellen zet zich voort.”

Schiphol krijgt een nieuwe CEO, hebt u een voorkeur?
“Schiphol staat voor een aantal complexe uit­da­gingen. Ik ga verder niets over de opvolging van Jos Nijhuis zeggen. Het rare is: hoe meer ik tamboereer over wat KLM vindt, hoe minder dicht we erbij komen. Iedereen heeft een eigen verantwoordelijkheid op dit punt. De raad van commissarissen van Schiphol gaat over de opvolging van Jos Nijhuis.”

Wordt u hierin gekend?
“Neen.”

Dit is een samenvatting van het artikel ‘Pieter Elbers: Schiphol drie jaar op slot is niet goed’ dat is verschenen in Zakenreis #500. Het hele artikel lezen? Neem een abonnement op Zakenreis Magazine. Ontvang hét vakblad voor de Nederlandse zakenreisindustrie voor maar 35 euro per jaar (tien uitgaven).

 

Lolke van der Heide
Door: Lolke van der Heide | lolke[at]zakenreis.nl

Lolke van der Heide schrijft vanaf 2002 over de luchtvaart en reiswereld, voor diverse media. Sinds 2007 is hij verbonden aan Zakenreis.

Blijf op de hoogte, abonneer u op de Zakenreis.nl nieuwsbrief!

artikelen